Komið þið sæl. Velkomin á kynningu á uppgjöri Ísfélagsins fyrir fjórða ársfjórðung síðasta árs, sem jafnframt er kynning á áætlun félagsins fyrir árið 2024. Ég bendi ykkur á að hægt er að senda fyrirspurnir á fjárfestadeild@isfélag.is. Byrjum á að fara yfir það helsta úr starfseminni. Velta félagsins á síðasta ári var $171 milljónir og hagnaður ársins var $16 milljónir. Þetta er talsvert verri afkoma en árið áður og liggja skýringarnar fyrst og fremst í því að ekki voru stundaðar loðnuveiðar í fyrra vetur og makrílveiðar síðastliðið sumar gengu ekki vel. Niðurstaðan var því undir væntingum. Sé litið á stóru línurnar úr öðrum þáttum starfseminnar á síðasta ári þá gengu þorskur og vindlax og síld vel. Sólberg frýsti og togari félagsins skiluðu góðri afkomu. Ísverk, þó aðeins síðar en búist var við, kom nýr skip til landsins síðastliðið sumar og hóf veiðar í ágúst. Verð hækkaði á ferskum og frosnum afurðum félagsins.
Verð á mjöli var ágætt en lýsisverð lækkaði talsvert á árinu. Fiskvinnsla félagsins í Þorlákshöfn var lokað. Heildarafli skipafélagsins á árinu var 23.800 tonn af botnfiski og uppsjávarafli var 54.800 tonn. Framleiddar botnfiskafurðir voru 15.100 tonn og frystar uppsjávarafurðir voru 17.500 tonn og mjöl og lýsi 14.400 tonn. Meðalfjöldi starfsmanna árið 2024 var 356. Við skoðum síðan helstu lykiltölur fyrir fjórða og síðasta ársfjórðung ársins. Þá voru rekstrartekjur $50,5 milljónir, hagnaður var $6,5 milljónir, EBITDA var $15,2 milljónir og EBITDA framlegðarhlutfall var 30,1% á fjórðungnum. Helstu lykiltölur ársins eru þannig að rekstrartekjurnar voru $171,1 milljón, hagnaðurinn var $16,1 milljón, EBITDA var $48,2 milljónir, framlegðarhlutfallið var 28,2%, heildareignir voru $778,1 milljón, eiginfjárhlutfallið var 70,8%, nettó vaxtaberandi skuldir voru $90,7 milljónir og hlutfallið nettó vaxtaberandi skuldir deilt með EBITDA var 1,88.
Ef við lítum svo á rekstrarreikninginn fyrir fjórða ársfjórðunginn, þá eru rekstrartekjurnar $50,5 milljónir, kostnaður við að selja vöru var $36,9 milljónir, þar af voru afskriftir $4,6 milljónir, rekstrarhagnaður var $10,6 milljónir, fjármunatekjur voru $4,1 milljón, áhrif dótturfélaga og hlutdeildarfélaga voru neikvæð $5,5 milljónir, hagnaður fyrir tekjuskatt var $9,2 milljónir, hagnaður tímabilsins eftir skatt var $6,5 milljónir og EBITDA framlegð var $15,2 milljónir og framlegðarhlutfallið 30,1%. Nú rekstrarreikningurinn fyrir síðasta ár, hann hljóðaði þannig að rekstrartekjurnar voru $171,1 milljón, kostnaður við að selja vöru var $129,6 milljónir, þar af voru afskriftir $15,9 milljónir, rekstrarhagnaður var $32,3 milljónir, fjármagnsgjöld voru $6,2 milljónir, áhrif dótturfélaga og hlutdeildarfélaga voru neikvæð $4,4 milljónir, hagnaður fyrir tekjuskatt var $21,7 milljónir, hagnaður ársins $16,1 milljón og EBITDA framlegð var $48,2 milljónir og framlegðarhlutfallið 28,2%. Ef við vindum okkur síðan í sjóðstreymisyfirlitið, þá eru tekjur útgerðar.
Þær voru $92 milljónir, rekstrarhagnaðurinn $12,4 milljónir og EBITDA framleiðinn $21,3 milljónir. Tekjur landvinnslu voru $118,3 milljónir, rekstrarhagnaður $19,9 milljónir og EBITDA framleiðinn $26,9 milljónir. Saman eru þetta $171,1 milljón í tekjur og hagnaður upp á $16,1 milljón og framleiðslu upp á $48,2 milljónir. Fjármuna, ef við kíkjum á fjármunatekjur og fjármagnsgjöld, þá eru hrein fjármagnsgjöld ársins $6,2 milljónir. Ef við lítum síðan á efnahaginn í lok síðasta árs, byrjum á eignunum, þá eru fasta fjármunir $683 milljónir, rekstrarfjármunir hækka vegna nýja togarans Sigurbjörgar en einnig vegna fjárfestinga í landi. Eignahluta í félögum lækka og skýringin að mestu hluteild og þýðingarmunur vegna eignahluta í Austurholding sem á meirihluta hlutafjár í Kaldvík . Veltu fjármunir eru $95 milljónir, byrjar á viðskiptakröfum lækka það svört milli ára sem á handbært fé og eignir samtals í árslok eru $778 milljónir.
Og ef við lítum síðan á eigið fé og skuldir og byrjum á eigið fé nú, þá það $551 milljón. Langtímaskuldir og skuldbindingar eru $189 milljónir og þar af eru vaxtaberandi skuldir $112 milljónir. Skammtímaskuldir eru $39 milljónir, heildarskuldir eru $227 milljónir, eigið fé og skuldir eru því samtals $778 milljónir, eiginfjárhlutfallið tæplega 71%, nettó vaxtaberandi skuldir eru $90.7 milljónir og skuldahlutfallið, það nettó vaxtaberandi skuldir deilt með EBITDA framleiðinni, 1.88. Nú ef við snúum okkur svo að sjóðstreyminu, þá handbært fé frá rekstri $60.7 milljónir, fjárfestingarhreyfingar eru neikvæðar $40.3 milljónir, fjármögnunarhreyfingar eru neikvæðar $27.3 milljónir, handbært fé lækkar $6.8 milljónir og handbært fé í árslok var $36.1 milljón. Ef við förum síðan yfir helstu tölur afla á árinu og ársfjórðungnum, þá var fyrsti aflinn á síðasta ársfjórðungi, fjórða ársfjórðungi síðasta árs, var 6,700 tonn og á árinu öllu 23,800 tonn.
Uppsjávaraflinn var 22.800 tonn á fjórða ársfjórðungi og samtals á árinu 54.800 tonn sem gríðarleg minnkun milli ára, eða rúmlega 72.000 tonn og skýrist að mestu af því að það var engin lóðna á síðasta ári en eftir ágætis velti ð. Heildarafli ársins var rúm 78.500 tonn. Ef við lítum á afurðirnar, þá voru framleiddar bólfiskafurðir á fjórða ársfjórðungi rúm 3.400 tonn og á árinu öllu 15.100 tonn. Uppsjávarafurðir voru 7.700 tonn á fjórða ársfjórðungi og rúm 17.500 tonn á árinu. Mjöll og lýsisafurðir voru 4.800 tonn á fjórða ársfjórðungi og tæpt 14.400 tonn á árinu öllu. Samtals voru framleiddar afurðir tæpt 47.000 tonn á síðasta ári. Það svo glærir helstu markaðsvæðin og hvaðan tekjurnar koma. Við sjáum að Vestur-Evrópa er stærst með 67% af tekjunum, þangað fer megnið af bólfiskafurunum, rækjunni og allt mjöll og lýsi.
Finnst það Austur-Evrópumarkaðurinn sem með 25,4%, þangað seljum við mestu frystar uppsjávarafurðir eins og síld og makríl. Asíumarkaður óvenju fyrirferðarlítill í fyrra með 2,9% vegna þess að við framleiddum engar lóðnu afurðir og frá Norður-Ameríku koma 4,7% af tekjunum en þangað seljum við að eingöngu bólfiskafurðir. Sala á bólfiskafurðum skilar mestu tekjum félagsins á síðasta ári eða rúm 37%. Síðan það sala á mjölli og lýsi sem eru rúm 31% af tekjunum og svo frystar uppsjávarafurðir alls 26%. Sala á rækjuafurðum skilar tæpum 6% af tekjum félagsins. Nú finnst yfirferð yfir kolefnissporið og þetta eru tölur kolefnisspor félagsins í útgerð og landvinnslu mældar í tonnum koltvísýringsígilta. Á síðasta ári var umfang 1 vegna allrar olíunotkunar félagsins 44.500 tonn koltvísýringsígilta sem 10% hækkun á milli ára. Umfang 2 sem losun vegna notkunar félagsins á rafmagni og hita var 312 tonn koltvísýringsígilta og lækkaði losunin í umfangi 2 tæp 14% milli ára. Rafmagnsinnsetning fiskimjölsverksmiðjunnar
Veiðigjöldin lækkuðu á milli ára sem vegna þess að engar lóðnir voru stundaðar. En eins og gert var grein fyir ,hér að framan dró staflið saman yfir 60.000 tonn eða tæplega 45%. Skattar og gjöld hækkaðu 6% milli ára. Á sama tíma hagnaður félagsins minnkaði meira en 58% á milli ára. Á yfirstandandi ári munu svo kolefnisgjöldin hækka stórkostlega og tvöfaldast frá fyrra ári og fyrir liggur frumvarp þar sem gera má ráð fyrir fyrir allt að þreföldum þeirra veiðigjalda sem félagið hefur ætlað að greiða miðað við síðasta ár. Berið þetta niðurstaðan mun samfélagssporið hækka 1.300 milljónir íslenskra króna vegna hækkunar kolefnisgjalds og veiðigjalds að öllu öðru óbreyttu. Þegar maður fer yfir þessa þróun þá kann einhver að spyrja hvort við séum á réttri leið við að tryggja samkeppnishæfni greiðenda. Mitt svar við þeirri spurningu nei. Nú að lokum þá langar mig til að fara yfir stöðu og horfur með ykkur á yfirstandandi ári.
Og fyrst það að nefna að annað árið í röð erum við að ræða loðnubrest, endúthlutaðia kvóti félagsins í ár einungis 886 tonna. Við náðum þá á frystanum 2.500 tonn vegna þess að grænlenska skipið Tasiilaq landaði hjá okkur sínum afla. Það mikil vonbrigði miðað við þær væntingar sem við höfðum ástæðu til að hafa. Nauðsynlegt er að rannsaka betur lóðnustofninn sem er svo mikilvægur í vistkerfi hafsins hér við land og reyna að fá svör við því hvers vegna skila sér ekki betri fjöldi ef svo má orðið komast. Horfurnar eru aftur á móti góðar fyrir næstu vetrarveiðina og miklar líkur á uppáskotaverði útflutnings, en sagan segir okkur því miður að það sé ekki víst að róa. Það er fyrirsjáanlegt að kvótinn í makríl muni minnka nokkuð á yfirstandandi ári, en kvótinn í norsk-íslensku sildinni mun aukast lítillega.
Mjöll verður stæð í stað en lýsisverð lækkaði talsvert á seinni hluta síðasta árs. Horfur á mörkuðum eru ágætar og verð hefur hækkað á öllum frystum afurðum okkar. Boð af tollastrímun hafa hins vegar neikvæð áhrif á okkar rekstur eins og margt annað. Allur innlendur kostnaður hefur hækkað umtalsvert þar með talið stórir liðir í rekstrinum eins og laun og orkukostnaður. Stjórnvöld hafa lagt fram frumvarp um gríðarlega hækkun á veiðigjöldum þrátt fyrir að ljóst sé að afkoma greiðendanna megi ekki við frekari kostnaðarhækkun. Vinnubrögð byggistjórnarinnar eru óánægjuleg og án nokkurs samráðs. Hér er tekin stór ákvörðun og það er gert án nokkurrar tilraunar til að meta áhrif á greinina í heild þar með talið fjárfestingagetu og samkeppnishæfni hennar. Skattar og opinber gjöld eiga að vera réttlát, sanngjörn og hófleg.
Eins og kom fram í glærunni um skattspor félagsins hér að framan, er ljóst í mínum huga að svo er ekki þegar horft er til fyrirtækja eins og Rio Tinto og þróunar í opinberri gjaldtöku. Þau sem stjórna landinu verða fyrr en síðar að horfast í augu við þann kalda raunveruleika. Hærri skattar á fyrirtæki minnka möguleika fyrirtækjanna á að fjárfesta í betri rekstri og hvatan til að gera betur. Þarna er því verið að slátra mjólkurkúnni . Kolefnisgjaldið og hækkun þess er kafli út fyrir sig. Það hækkaði hvorki meira né minna en 60% í lok síðasta árs og til stendur að hækka það enn frekar á yfirstandandi ári. Á sama tíma er ekki nær raforka í boði fyrir fiskimjölsverksmiðjurnar og þeir sem hafa fjárfest í búnaði til að nota raforku eru neyddir til að keyra með olíu. Er þetta sanngjarnt, réttlátur og hóflegur skattur?
Sérstaklega þegar haft er í huga að kolefnisgjald var sett í lög til þess að hvetja fólk og fyrirtæki til að nota grænar lausnir. Fyrir liggur að sjávarútvegsráðherra ætlar að fjölga strandveiðum töluvert, því hefur verið heitið að það verði gert án þess að skerða heimildir annarra útgerða. Ég fullyrði að þótt aflahlutdeild muni aukast innan fárra ára langt umfram veiðiráðgjöf sem byggir á að stofnun sé sjálfbær. Allir munu á endanum tapa á þessum vanhugsuðu breytingum. Hvað varðar loftslagsmarkmiðin þá er það ljóst að tímarammarnir sem Evrópuríkin hafa sett sér til að ná loftslagsmarkmiðum eru allt of þröngir, bæði þegar kemur að framleiðslu nýrra orkugjafa og tækni til að nota þá. Þá eru skip yfirleitt dýrustu langtímafjárfestingar sjávarútvegsfyrirtækjanna og það mun taka áratugi og vera mjög kostnaðarsamt að endurnýja flotann til þess að nýta græna orkugjafa sem að auki eru ekki ólíklegir til að vera dýrari en olía.
Það hefur ekki farið fram hjá neinum sem hluta af máli að ekki eru fyrir hendi samningar milli Strandríkjanna, Makríl, Norsk-íslenskri sild og Kolmunna. Það hefur verið eina ástæðan fyrir því að þessir stofnar eru ekki nýttir eins og best má vera til lengri tíma. Það mikilvægt fyrir alla sem hafa hagsmuni af veiðum og vinnslu þessara stofna að Strandríkin komi sér saman hvernig nýtingu þeirra skuli háttast. Í þessu máli mikilvægt að stjórnvöld sýni festu og ábyrgð og haldi málstað á hagsmunum landsins. Félagið undirritaði lánasamning að fjárhæð €220 milljóna við hópi banka í lok janúar á þessu ári. Lánið til 5 ára með 25 ára afbókunarferli og var nýtt til að endurfjármagna öll núverandi vaxtaberandi lán og styrkja lausafjárstöðu félagsins og aðgang að lánsfjármagni í framtíðinni. Fjárhagsstaða félagsins því afar sterk.
Félagið stendur í talsverðum framkvæmdum og fjárfestingum þar sem verið er að stækka og rafvæða fiskimjölksverksmiðjuna í Eyjum, byggja frystigeymslu á Þórshöfn sem mun vera tilbúin í sumar og þá mun skólskauðsjóðskipið Patveig sem félagið fær kaup á verða afhent okkur í maí. Að lokum vil ég þakka þeim sem á hlýddu og benda á áður en ég klára að ef einhverjar spurningar vakna þá er hægt að senda fyrirspurnir á fjárfestatengsl@isfélag.is. Takk fyrir.