Earnings Call: Q4 2022

Mar 2, 2023

Na konferencji wynikowej grupy kapitałowej Bank Pekao S.A. z okazji publikacji wyników finansowych za rok 2022 i czwarty kwartał tego roku. Pozwolę sobie przedstawić naszych prezenterów. Prezes Zarządu pan Leszek Skiba, Wiceprezes do spraw finansowych pan Paweł Strączyński oraz Wiceprezes Pionu Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej pan Jerzy Kwieciński. Oddaję głos panu Prezesowi Leszkowi Skibie. Dziękuję bardzo. Na tym slajdzie chcemy pokazać to, co jest istotne z punktu widzenia właśnie naszego zysku i całego 2022 roku. Bardzo nas cieszy wzrost w segmencie korporacyjnym. Wysokie dynamiki w segmencie właśnie dużych korporacji, jak i bankowości przedsiębiorstw. To pokazuje, że ta istotna dla nas część bankowości właśnie skierowana do firm ma się bardzo dobrze i odnotowuje dobre wzrosty. Po drugie, kanały cyfrowe. Wprowadziliśmy nowe ulepszenia, zmiany w aplikacji PeoPay. O tym będzie też mowa na tej prezentacji. Cieszy nas to, że digitalizacja, właśnie ten proces przechodzenia do kanałów zdalnych odbywa się zgodnie z planem. Po trzecie, zademonstrowaliśmy odpowiedzialne podejście do zarządzania ryzykiem i przygotowaliśmy właśnie tą decyzję, aby powiększyć rezerwy na kredyty frankowe. Jednocześnie uczestniczyliśmy w rządowym programie wsparcia kredytobiorców. Te dwa czynniki bardzo silnie wpłynęły na poziom zysku w 2022 roku. Utrzymaliśmy koszt ryzyka na niskim poziomie. Jesteśmy bankiem z definicji konserwatywnym, jeśli chodzi o poziom kosztu ryzyka. W całym 2022 roku poziom zysku wyniósł PLN 1.718 billion. PLN 2 billion to jest efekt brutto. PLN 2 billion – efekt wakacji kredytowych. PLN 1.6 billion to jest wpływ nowych rezerw na kredyty hipoteczne. To wyjaśnia nam właśnie spadek, który widzieliśmy w stosunku do 2021 roku. Jednocześnie, o tym już mówiłem, cieszy nas, szczególnie po stronie firm, korporacji, przedsiębiorstw, dobra dynamika, jeśli chodzi o nową sprzedaż. Koszt ryzyka pozostaje niski. W ujęciu strategii, która koncentruje się na czterech filarach. Po pierwsze, w zakresie klienta rośniemy, jeśli chodzi o wzrost aktywnych klientów bankowości mobilnej do 2.8 miliona osób. Cel to, przypominam, 3.2. ROE w kierunku naszego celu, jakim jest 10%, w 2024. Oczywiście bez wpływu stóp, tutaj ten wpływ zdarzeń jednorazowych był silny. Odpowiedzialność. Koszt ryzyka na poziomie 43 punktów i efektywność, wskaźnik kosztów do dochodów na poziomie 44.9%. Wolumeny to 8% wzrostu wolumenów kredytów w dużych korporacjach. 16% w przypadku bankowości przedsiębiorstw, czyli MID i SME. Bardzo się cieszymy z tego, że rośnie sprzedaż nowych rachunków bieżących w bankowości detalicznej. Tutaj 554,000 nowych rachunków bankowości detalicznej. To pokazuje, że nasza aplikacja jest atrakcyjna, że to, ten wysiłek, aby ją poprawiać, ulepszać i usprawniać. Jest dobrze oceniana pod względem właśnie, chociażby w porównaniu do innych aplikacji. Szczególnie w tym kontekście raportu, Banking Maturity Report. To jest ten czynnik, który powoduje atrakcyjność właśnie naszych rozwiązań. Jeśli chodzi o kanały cyfrowe, właśnie ten wzrost 2.8 miliona osób, użytkowników PeoPay, aktywnych użytkowników PeoPay jest wzrostem o 15%. Wskaźnik digitalizacji. Dla nas ważny wskaźnik, który mówi o tym, jaki procent procesów, które standardowo klient bankowości detalicznej może u nas zrealizować, jest jednocześnie do realizacji. Jest, ma taką możliwość, aby te procesy zrealizować w kanałach zdalnych. To ten wskaźnik aktualnie wynosi 69%. Przypominam, że celem jest 100% w horyzoncie 2024 roku. Trzeci element to jest przejście ze sprzedażą pożyczek gotówkowych do kanałów zdalnych. Już 78% właśnie pożyczek sprzedawana jest cyfrowo. To też nas cieszy z punktu widzenia efektywności. Trzy slajdy o aplikacji PeoPay. To, co pokażemy w najbliższym czasie. Personalizacja to jest, to są skórki, które już zaproponowaliśmy dzieciom, w najbliższym czasie też pojawi się możliwość personalizacji dla nastolatków. Bardzo dużo inwestujemy w popularność, w atrakcyjność naszej aplikacji właśnie dla młodego pokolenia. Dla młodych klientów, dzieci i młodzieży, nastolatków. To jest personalizacja, możliwość wyboru. To jest to, co chcemy zaproponować. Drugą taką nową rzeczą będzie zakup biletów autostradowych e-TOLL. e-TOLL, przypominam, to są autostrady A4 i A2. chcemy w prosty sposób atrakcyjny przedstawić możliwość zakupu właśnie tych tych biletów e-TOLL na te autostrady właśnie w aplikacji PeoPay. i trzeci element, o którym warto pamiętać, to nowy kantor, Przedstawimy też w kwietniu. ten nowy kantor jest oparty na lepszym UX-ie, lepszej prezentacji, ładniejszej ładniejszym wyglądzie i tą, żeby to było jak najbardziej atrakcyjne z punktu widzenia klientów. Usprawniamy, unowocześniamy nasze, naszą aplikację PeoPay w taki sposób, żeby rzeczywiście czynić ją jeszcze coraz lepszą. Krótko o strategii ESG. w tym roku wyemitowaliśmy PLN 8 miliardów obligacji ESG naszych klientów. PLN 4.3 miliarda. To jest finansowanie kredytów przez kredyty bankowe właśnie z związane z celami, projektami zrównoważonymi. Przypominam, że celem na 2024 jest PLN 8 billion w przypadku kredytów, PLN 22 billion obligacji. Czyli jesteśmy na dobrej drodze, żeby ten cel osiągnąć. Zwiększamy udział finansowania zielonego w naszym portfelu, a jednocześnie trzymamy w ryzach, można powiedzieć, to finansowanie wysokoemisyjne. Co prawda jest tu nieznaczny wzrost, ale to wszystko pod wpływem tego, o czym mówiliśmy wcześniej, czyli przejściowym, chwilowym finansowaniu handlu węglem z racji naszej odpowiedzialności za zwalczanie, przeciwdziałanie kryzysowi energetycznemu, który na, miał miejsce w, zimą. Drugim filarem ESG jest wsparcie dla wolontariatu. Jest to bardzo ważne dla nas, aby to, co jest cechą Banku Pekao S.A., czyli bardzo silna aktywność naszych pracowników związana z, ze wsparciem różnego rodzaju właśnie działań. Działań w zakresie odpowiedzialności społecznej, takiej aktywności związanej z ochroną środowiska, z innymi celami, które bank wspiera poprzez dofinansowanie tych projektów, a także możliwość rozliczania czasu pracy. Że to już ponad 8,000 godzin tej aktywności jest wyraźnie powyżej celu, który sobie przedstawiliśmy jeszcze przygotowując naszą strategię ESG. Ten 2022 rok to przede wszystkim bardzo mocne zaangażowanie naszych pracowników, gdy świadczyli pomoc osobom uciekającym z Ukrainy. Ukraińcom na granicy w różnych częściach Polski. Ta aktywność, to widać po tej liczbie, rzeczywiście była bardzo silna i bardzo wszystkim za to dziękuję. Jest to niezmiernie ważne, że oprócz takich standardowej, standardowych obowiązków zawodowych, cechą właśnie Banku Pekao, pracowników, Drużyny Żubra, jest to właśnie taka odpowiedzialność za to, co dzieje się wokół nas. Jeśli chodzi o filar Ład. Luka płacowa między kobietami i mężczyznami już jest bardzo blisko do osiągnięcia celu na 2024 rok. Jest to dla nas ważne, żeby ten, pod tym względem, ten cel osiągnąć. Tutaj też na tym slajdzie chwalimy się wskaźnikami, naszymi ratingami. Ważne jest to, żeby ten nasz wysiłek realizacji strategii był doceniony, uznany przez przez instytucje, które oceniają właśnie realizację strategii ESG i wszystkich działań przez instytucje finansowe. Na tym slajdzie krótko o naszym programie zielonej transformacji. My, tak jak każda instytucja finansowa, każdy bank, realizujemy projekt, aby wypełnić wszystkie obowiązki ujawnienia, zgodnie z taksonomią ujawniania śladu węglowego i innych wskaźników. Projektujemy raportowanie. Projektujemy, aby te procesy raportowe były jak najbardziej wystandaryzowane, w jak największym stopniu automatyczne, żeby nie były obciążeniem dla banku. Jednocześnie były w pełni dostosowane do wymogów prawa. Jest to dla nas ważne, aby to, co jest obowiązkiem, zostało wypełnione w jak najbardziej efektywny sposób. Kończąc tą część dotyczącą strategii, zmierzamy do osiągnięcia celu na jeśli chodzi o poziom ROE w 2024 roku. Oczywiście w tym roku, 2022, zysk i poziom ROE pod wpływem przede wszystkim zdarzeń jednorazowych. Spadek wskaźnika kosztu do dochodu też w kierunku celu określonego w strategii. Dwa ważne dla nas wskaźniki, czyli wzrost liczby aktywnych klientów bankowości mobilnej. Również wskaźnik digitalizacji. Nie ma, nie widzimy żadnych problemów czy kłopotów, żeby ten, te cele określone w strategii osiągnąć. Oddaję głos Jerzemu. Bardzo dziękuję, Leszku. Szanowni Państwo. Zacznę może od tego, że Bank Pekao S.A. jest największym i najsilniejszym bankiem korporacyjnym w naszym kraju. Szczególnie jeżeli chodzi o obsługę dużych klientów. Zeszły rok był trudnym rokiem nie tylko dla gospodarki, ale również dla polskich firm. Ze względu na te turbulencje, które żeśmy odczuwali, wychodząc jeszcze z kryzysu popandemicznego, dotknęły nas skutki agresji Rosji na Ukrainę, jak również skutki bardzo silnego kryzysu energetycznego. Tu chciałbym powiedzieć, że byliśmy razem z naszymi partnerami, z naszymi klientami z biznesu i ta dobra współpraca również przełożyła się na dobre wyniki banku w tym obszarze. Dla przykładu, dochody operacyjne, zaznaczam bez wyniku na pasywach. Wzrosły w ciągu ostatniego roku o 12%. Wynik brutto wzrósł o 8%. Warto zaznaczyć, że jeżeli weźmiemy pod uwagę wszystkie do wszystkie dochody, to w ujęciu nominalnym one wzrosły o dwie trzecie, a dokładnie o 67%. Najwięcej ze wszystkich pionów w naszym banku. Zanotowaliśmy bardzo dobre wyniki w naszej działalności skarbowej. Jesteśmy tutaj no znaczącym graczem, liderem na rynku tego typu usług bankowych w Polsce. Wynik z tytułu transakcji wymiany walut. Podstawowy produkt na FX Spocie. Dochody w tym obszarze wzrosły nam o 32%. W pozostałym obszarze tradingowym wzrosły o 22%. To jest między innymi efekt naszej odpowiedzi na zapotrzebowanie naszych klientów. Pomimo trudnego rynku dalej kontynuowaliśmy nasze wsparcie dla firm w finansowaniu za pośrednictwem nieskarbowych papierów dłużnych. Tu też zanotowaliśmy 8%. Może jeszcze wspomnę, że również w bankowości transakcyjnej zanotowaliśmy znaczący 30% wzrost w zeszłym roku. Parę przykładów, jak wspieramy naszych klientów, naszych partnerów przy obsłudze transakcji i płatności. Otóż wzrost przelewów krajowych w ramach systemu Elixir to wzrost o 7%. Podążamy z naszymi klientami. Znacząco w zeszłym roku wzrosła liczba transakcji zagranicznych, tych wychodzących z Polski o 33%. Zanotowaliśmy znaczący również wzrost w obsłudze transakcji masowych w ramach Pekao Collect o 17%. Również to może nie wygląda tak spektakularnie, ale to też jest warte zauważenia, że wzrost liczby przetworzonych transakcji polecenia zapłaty wzrósł. Jest to coś, co jest pewną, jak możemy powiedzieć, specyfiką, może trochę nawet słabością polskiego rynku płatności, że stosunkowo niewielki udział, bo około 1/10 wszystkich transakcji jest realizowany właśnie w tym systemie polecenia zapłaty. Chcemy zaznaczyć, że tutaj, w tym obszarze również rośniemy. Kolejny obszar, na który chciałbym zwrócić uwagę, to obsługa handlu międzynarodowego naszych klientów, czyli bankowość międzynarodowa. Tak jak polska gospodarka się bardzo silnie rozwija się bardzo silnie eksport. Już jego udział w stosunku do PKB stanowi więcej niż 50%. Polskie firmy coraz bardziej odważnie wychodzą za granicę. My podążamy za naszymi klientami. Dla przykładu wzrost kwoty nowo udzielonych gwarancji i poręczeń z tym związanych to 8%. Zeszły rok był naprawdę na pewno wyjątkowy, jeżeli chodzi o produkty dokumentowe. Różne wszystkie, czyli zarówno akredytywy, eksportowe, importowe, inkasa, gwarancje. Tu zanotowaliśmy wzrost aż o 38%. Chcemy zaznaczyć, że również ten wzrost był widoczny, jeżeli chodzi o kredyty importowe. Wyniósł 9%. Znacząco wzrosła liczba wykupionych faktur w ramach usługi, naszej specjalnej usługi otwartej platformy finansowania. Jest to dla nas ważny produkt, dlatego, że adresujemy go dla dużych firm. On wspiera naszych dużych klientów we współpracy z ich partnerami, szczególnie mniejszymi firmami. Tutaj zanotowaliśmy aż trzydziestoprocentowy wzrost i również będziemy na ten obszar działalności, w terminologii angielskiej nazywany supplier finance, bardzo silnie stawiać w najbliższych kwartałach. Szanowni państwo, dla przykładu, parę wybranych transakcji, w których byliśmy jako bank zaangażowani. Możemy powiedzieć, że nasz bank jest zaangażowany praktycznie we wszystkie znaczące transakcje na polskim rynku, które dotyczą dużych klientów korporacyjnych, czy to biznesowych, czy również sektora publicznego. Tak jak Prezes Leszek Skiba mówił, jesteśmy silnie zaangażowani. Będziemy silnie stawiać na zieloną transformację, na transformację naszej energetyki. To również tutaj widać. Przykładem jest czy to kredyt, w którym uczestniczymy, kredyt konsorcjalny dla grupy TAURON Polska. Czy finansowanie zielone dla Air Power czy dla Stigma. Air Power i Stigma to jedne z największych polskich firm fotowoltaicznych. Uczestniczymy i mamy na naszym celowniku kolejne tego typu przedsięwzięcia w kraju. Finansujemy duże transakcje strukturyzowane. Tu może warto wymienić, że, wymienić taką, największą transakcję na polskim rynku bankowym, jeżeli chodzi o indywidualne zaangażowanie się banku na rzecz sektora biznesowego. Dla PGNiG, czy również finansowanie Enei Diagnostyki. Po prostu odpowiadamy na zapotrzebowanie finansowe naszych klientów. Szczególnie w zeszłym roku to zapotrzebowanie było widoczne, jeżeli chodzi o to finansowanie krótkoterminowe i takie finansowania naszym firmom żeśmy dostarczali. Jesteśmy obecni w finansowaniu projektów publicznych. Tu też jesteśmy absolutnym liderem na rynku, jeżeli chodzi o tego typu finansowanie sektora komercyjnego. Przykładem może być finansowanie polskich portów lotniczych, licznych projektów transportowych dla miast, jak chociażby Gdańskie Autobusy i Tramwaje, ale również finansowanie potrzeb finansowych samorządów, jak chociażby program emisji obligacji dla miasta Zabrze. Jesteśmy obecni na rynkach finansowych. Przykładem może być finansowanie Volkswagen Financial Services czy KRUKa, największego tego typu operatora w kraju, czy finansowanie ROBYGa. W wielu tego typu transakcjach jesteśmy obecni. Proszę państwa i nie ma się co dziwić, że ten nasz pion dużych klientów strategicznych, szczególnie dużych korporacji, otrzymuje najwięcej nagród o skali międzynarodowej: dla najlepszego banku inwestycyjnego, dla najlepszej obsługi gotówki i działalności skarbowej, dla najlepszego banku obsługującego wymianę walutową, najlepszego banku obsługującego handel czy eksport, czy najlepszego banku, który jest liderem w finansowaniu handlu na naszym rynku. Warto może też zwrócić uwagę, że jesteśmy największym, najsilniejszym graczem, jeżeli chodzi o finansowanie segmentu nieruchomości w Polsce. I kolejne nagrody myślę, że będziemy w tym roku również otrzymywać. Króciutko chciałbym podsumować działania w obszarze mojego pionu. Pomimo tego, że jesteśmy liderem, nadal zwiększamy nasz udział rynkowy zarówno po stronie kredytów, jak również po stronie depozytów korporacyjnych, utrzymując tę pozycję lidera na polskim rynku bankowym. Realizujemy skutecznie strategię ESG. Tak jak Prezes Skiba do tego nawiązywał, chcemy szczególnie w najbliższych kwartałach skupić się na tych działaniach, bo uważamy, że one będą działały acyklicznie do tego spowolnienia, które już w tej chwili obserwujemy w Polsce. Również będzie to wynikało z tego, że praktycznie całe finansowanie w najbliższych latach będzie się przestawiało na projekty związane z ESG. Będziemy chcieli silniej rozwijać naszą bankowość międzynarodową, podążając za naszymi klientami, którzy wychodzą za granicę, oferując im większy wachlarz produktów. Będziemy się coraz bardziej koncentrowali na jakości naszych usług. Chcemy być postrzegani jako nie tylko ten największy bank korporacyjny, ale również bank o najwyższej jakości świadczonych usług. Chcemy również, żeby nasi pracownicy mieli jak największy poziom, poczucie satysfakcji z pracy i żeby rosło zaangażowanie naszych pracowników. Wydaje mi się, że ono rośnie, czego właśnie wynikiem są te wyniki, które dzisiaj państwu prezentujemy. Bardzo dziękuję. Dziękuję bardzo. 2 slajdy makroekonomiczne. Jeśli chodzi o wskaźniki koniunktury, to, co widzimy w ostatnich miesiącach, to poprawa. W przypadku koniunktury konsumenckiej, bardziej wyraźna niż w przypadku koniunktury biznesowej, ale też oczekujemy, że ta poprawa będzie wyraźna w kolejnych kwartałach. Oceniamy, że w całym 2023 roku wzrost w PKB wyniesie 0.8%, czyli będzie dodatni. Po tym najtrudniejszym 1. kwartale, w kolejnych kwartałach ta aktywność gospodarcza będzie rosnąć. Jednocześnie oprócz poprawiającej się gospodarki będzie to ok, rok dezinflacji, czyli spadku inflacji do poziomu jednocyfrowego już w ostatnim kwartale. Co jednocześnie ta obniżająca inflacja może doprowadzić. Takie są też nasze założenia i oczekiwania rynkowe. Może ta spadająca inflacja pozwolić na obniżkę stóp procentowych, pewnie symboliczną, 25 punktów, ale właśnie w czwartym kwartale. Także ogólnie możemy oceniać najbliższe kwartały relatywnie pozytywnie w takim znaczeniu, że sytuacja gospodarcza będzie rosnąć, a jednocześnie będziemy widzieć spadającą inflację. Oddaję głos Pawłowi. Szanowni Państwo, wynik roku 2022 w wysokości PLN 1,718 million został osiągnięty głównymi driverami w stosunku do roku poprzedniego. które w naszej ocenie miały znacząco charakter jednorazowy. Oczywiście z jednej strony to jest znaczące poprawienie wyniku odsetkowego, bo o ponad PLN 4.5 billion. co jest oczywiście skutkiem wysokich stóp procentowych. Z drugiej strony, ten dodatkowy wynik odsetkowy w porównaniu z 2021 został niejako zużyty na sfinansowanie tych programów regulacyjnych, z którymi mieliśmy do czynienia w 2022. To były oczywiście wakacje kredytowe. my początkowo szacowaliśmy poziom partycypacji na poziomie 85%. Na, w czwartym kwartale, czyli do końca roku, zweryfikowaliśmy nasz model wyliczający rezerwę na wakacje kredytowe, co spowodowało rozwiązanie tej rezerwy o kwotę ponad PLN 450 million i obniżeniem poziomu partycypacji w modelu do poziomu 76%, co efektywnie wpłynęło negatywnie na wynik w kwocie niespełna PLN 2 billion. Oprócz tego, oczywiście to, co, z czym mieliśmy do czynienia już w poprzednich kwartałach, o czym informowałem, czyli nasze przystąpienie do Systemu Ochrony Banków Komercyjnych i funduszów z opłaty na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców. Łączny efekt tych dwóch zdarzeń to jest ponad PLN 650 million. Jeszcze jedno bardzo ważne. Jeszcze jeden bardzo ważny czynnik. To jest oczywiście rezerwa na walutowe kredyty hipoteczne. Tutaj dokonaliśmy na koniec roku aktualizacji modelu. Ze względu na jego zaktualizowaliśmy podstawowe parametry tego modelu, czyli kaloryczność pozwów, ilość ich, prawdopodobieństwo wygranej. To oczywiście w dwóch portfelach. Zarówno portfela pracującego, jak i portfela już spłaconego. Te wyliczenia spowodowały, że dotworzyliśmy dodatkową rezerwę w całym roku 2022 na ten portfel kredytów frankowych w kwocie niespełna PLN 1.4 billion. Temat rezerwy na kredyty frankowe pozwolę sobie nieco szerzej rozwinąć w dalszej części prezentacji. Tu byśmy oczywiście przeszli przez te slajdy, które państwo doskonale znacie, które w sposób obrazowy prezentują informacje wynikowe, wolumenowe. Dynamika dochodu jest niższa o 21%, czyli ponad PLN 450 million. Jeśli chodzi o porównanie czwartego kwartału zeszłego roku z czwartym kwartałem roku 2021 versus 2022. Ten wynik w czwartym kwartale 2022 roku był oczywiście wyższy o 28%, to jest o prawie PLN 200 million. Warto zauważyć, że zysk operacyjny brutto w roku 2022 w porównaniu do roku 2021 wzrósł o prawie 40%. Porównując tylko i wyłącznie czwarte kwartały, wynik operacyjny był wyższy praktycznie prawie dwukrotnie w stosunku do roku 2021. Równie wysokie dochody, dynamiki dochodów z działalności operacyjnej w stosunku do całego roku 2021 o 26%, a w stosunku do czwartego kwartału roku 2021 o prawie 68%. Koszty operacyjne. Wzrost o 9.2% w stosunku do poprzedniego roku. Ten temat również pozwolę rozwinąć sobie w trakcie prezentacji. Opowiem tam nieco więcej o szczegółach. Wynik odsetkowy za rok 2022 na rekordowym poziomie ponad PLN 10 miliardów. Tutaj dynamika raportowana jest ponad 45%. Natomiast jeżeli wyłączymy efekt wakacji kredytowych, ta dynamika byłaby rzędu 80%. Równie wysokie marże odsetkowe netto. Średnia marża w roku 2022 wyniosła 404 punkty. W porównaniu do roku 2021 to jest 89 punktów więcej. Biorąc pod uwagę wielkości raportowane. Natomiast po eliminacji wpływów wakacji kredytowych wysokość marży jest wyższa o 165 punktów bazowych. Jeśli chodzi o sytuacje kwartalne, to marża odsetkowa netto w porównaniu do 4. kwartału jest wyższa o 226 punktów na liczbach raportowanych. Po uwzględnieniu efektu wakacji kredytowych jest to wynik 151 punktów bazowych wyższy. Informacja wolumenowa. Portfel kredytów detalicznych obniżył się w stosunku do roku 2021 o ponad 7%. I tutaj oczywiście mamy, główny wpływ to jest oczywiście portfel kredytów hipotecznych, gdzie produkcja nowych kredytów ze względu na obecną sytuację rynkową nie pozwala na zasypanie luki powstającej w wyniku ich naturalnej amortyzacji oraz nadpłat. Nie obserwujemy jakiegoś bardzo masowego zjawiska nadpłat kredytów hipotecznych przez naszych klientów. Natomiast jest to zjawisko zauważalne. Drugi fragment portfela, gdzie obserwujemy znaczące obniżenie, to są pozostałe kredyty hipoteczne. Tutaj myślę, że jeśli chodzi o portfel kredytów detalicznych, to nie jesteśmy zaskoczeni. Nie jesteśmy tutaj zaskoczeni tą sytuacją. Jeśli chodzi o portfel kredytów korporacyjnych, mamy wzrost rok do roku o 6%, zbliżając się na koniec roku do wartości PLN 100 billion. To jest wartość nieco niższa niż raportowana na koniec trzeciego kwartału. Tam przekraczaliśmy PLN 100 billion. Spadek wynosi około 6%. Tylko pamiętajmy o tym, że trzeci kwartał oczywiście stał pod wpływem z naszego zaangażowania w przedsięwzięcia kredytowe o charakterze krótkoterminowym, związanym z zaopatrzeniem kraju, zaopatrzeniem przedsiębiorstw produkujących energię elektryczną i cieplną w paliwa. Zresztą o tym wspominał zarówno Prezes Leszek, jak i Prezes Jurek w swoich prezentacjach. Po stronie oszczędności. Depozyty detaliczne wzrosły rok do roku o 3 punkty procentowe, osiągając kwotę niespełna PLN 120 miliardów. Depozyty korporacyjne i emisje własne to jest wzrost o prawie 20%. Tutaj portfel osiągnął wartość prawie PLN 103 miliardów. Wynik z tytułu opłat i prowizji jest wyższy w porównaniu do poprzedniego roku o 4.5%. Tutaj też wielokrotnie mówiliśmy o tym głównym czynniku, który spowodował niższą dynamikę. To jest spadek z tytułu opłat za zarządzanie aktywami i usługi brokerskie. W czwartym kwartale również tendencja obniżania opłat za prowadzenie rachunku oraz pozostałe opłaty. Pamiętajmy o tym, że w roku 2022 nie pobieraliśmy, w przeciwieństwie do roku 2021 już roku, opłaty za salda od naszych klientów. Za te takie ponadmiarowe, określę to tak na roboczo, ponadmiarowe salda. Naturalnym jest, że dynamika dochodów z tytułu opłat i prowizji jest niższa. Koszty operacyjne, jak już wspominałem, wzrosły o 9.2%. Myślę, że jest to warte zauważenia, ponieważ dynamika kosztów operacyjnych jest znacząco niższa niż odczyt inflacji w grudniu na poziomie 16.6%. Koszty osobowe wzrosły o kwotę niespełna, nieco ponad PLN 200 milionów złotych. To jest około 10%. Co jest na co wpływ miały oczywiście przede wszystkim podwyżki wynagrodzeń w roku 2022, ale również niewielki wzrost zatrudnienia w banku w roku 2023. Przy czym też musimy pamiętać, że w ogólnym rozrachunku, bo jeżeli weźmiemy pod uwagę tylko koszty osobowe w ogólnym, to możemy dojść do nieco błędnych wniosków. Część wzrostu kosztów osobowych jest oczywiście refinansowana spadkami kosztów w usługach obcych. Jest to związane na przykład z przenoszeniem się osób zatrudnionych na kontrakty B2B czy oferujących usługi w formule B2B, ewentualnie outsourcingowej. Te osoby, część z tych osób jest w tej chwili zatrudniona w banku i jest raportowana w kosztach osobowych. Drugi oczywiście bardzo ważny czynnik, który wpłynął na koszty operacyjne roku 2022, to jest prawie PLN 170 million opłaty, naszej wpłaty na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców, który został poniesiony w drugim półroczu 2022. Trzeci, nieco mniejszy wpływ, ale on będzie obserwowany w roku 2023, to jest wzrost kosztów operacyjnych w zakresie nieruchomości, utrzymania nieruchomości. Mam tutaj na myśli głównie, mam tu na myśli głównie, koszty energii elektrycznej oraz energii cieplnej, które już wpłynęły na poziom kosztów operacyjnych Czwartego kwartału. Bardzo dobra sytuacja kapitałowa banku. Oba współczynniki kapitałowe zarówno Tier 1, jak i TCR na poziomie znacząco wyższym, bo w obu przypadkach w okolicach 6 punktów procentowych powyżej minimum regulacyjnego i oba również na poziomie wyższym o 2.5 punktu procentowego, 2.7 punktu procentowego do kryterium wypłaty dywidendy na najwyższym poziomie przewidzianym w strategii, czyli 75%. Jeśli chodzi o wymogi MREL, spełniamy je. Spełnienie wymogu MREL na koniec roku wyniosło 17.6%. Wyznaczony przez regulatora poziom na koniec roku 2023 to jest 18.9%. Aby osiągnąć ten wymóg MREL, planujemy emisję odpowiednich produktów obligacyjnych. Przed konferencją ukazał się komunikat SGB-Banku. Zarząd podjął decyzję o przeprowadzeniu emisji obligacji senior non-preferred w wysokości PLN 500 milionów. Całą wartość emisji w celu spełnienia wymogu MREL z jego nadwyżką, nie tylko spełnienia jego w minimalnej wysokości. Tę wartość tych obligacji szacujemy w tym roku na poziom około PLN 7 miliardów. Oczywiście o kolejnych emisjach też będziemy rynek informowali. Wielkość transzy, wielkość poszczególnych emisji będzie dostosowywana do bieżącej sytuacji kapitałowej banku, jak i sytuacji rynkowej. Koszty ryzyka na w czwartym kwartale na niskim poziomie 39 punktów bazowych, nie uwzględniając oczywiście dodatkowych odpisów na walutowe kredyty hipoteczne. W całym roku 2022 koszty ryzyka kształtowały się na poziomie 43 punktów bazowych. Niżej niż przyjęte w strategii poziomy między 50-60 punktów bazowych. Jeżeli będą się pojawiały w trakcie potem naszej sesji Q&A, pytania, to my w roku 2023 spodziewamy się wzrostu kosztów ryzyka, natomiast nie spodziewamy się przekroczenia górnego pułapu poziomu kosztów ryzyka w wysokości 60 basis points. Wskaźnik pokrycia rezerwami jest bardzo porównywalny z, zarówno z poprzednim rokiem, jak i z poprzednim kwartałem. Wskaźnik NPL, wyjmując ten dodatkowy odpis i reklasyfikację w portfelu kredytów frankowych, jest również na podobnym niskim, stabilnym poziomie, więc tutaj nie mieliśmy żadnych zdarzeń nadzwyczajnych. Szanowni państwo, po dokonaniu aktualizacji wysokości rezerwy i dodatkowych odpisów w całym roku 2022 na kwotę około PLN 1.6 billion, Bank Pekao S.A. dysponuje dzisiaj rezerwą w kwocie PLN 2.1 billion. Przy dzisiejszej wycenie portfela, może inaczej. Dzisiejszej, mam na myśli oczywiście dzień bilansowy, czyli 31st December 2022 roku. Wycenie portfela frankowego w wysokości PLN 2.6 billion, co daje nam wskaźnik pokrycia na poziomie ponad 80%. To jest poziom najwyższy wśród banków, które do tej pory opublikowały swoje sprawozdania finansowe. Tutaj o przyczynach tego odpisu, o jego głównych driverach, mówiłem wcześniej. Czyli aktualizacja o aktualizacji tych głównych parametrów modelu. W naszej ocenie wysokość odpisu, z którym wchodzimy w rok 2023, daje nam poczucie bezpieczeństwa, stabilności i pewnego bezpieczeństwa w zakresie podejmowania decyzji co do przede wszystkim programu ugód, który chcemy. To zdarzenie będzie oczywiście o charakterze przyszłym. Ta wola zarządu wyjścia z programem, szerokim programem ugód dla naszych klientów, ona została już wyrażona. W tej chwili nad programem ugód pracujemy. Ten poziom odpisów daje nam właśnie, tak jak wspomniałem, ten bezpieczny to poczucie bezpieczeństwa, że rok 2023, w roku 2023 będziemy mogli ten program ugód i ostatecznego rozwiązania kwestii frankowej w naszym banku, będziemy w stanie go rozwiązać. Mam nadzieję, nie obciążając dodatkowo ponad oczywiście, ponad oczywiście te zaplanowane poziomy, zaplanowane poziomy związane z aktualizacją głównych parametrów w modelu. Ten poziom, który mamy dzisiaj, daje nam wydaje się tę stabilność finansowania programu ugód z tego, z tego odpisu. Króciutkie podsumowanie. Mówił o tym Prezes Leszek. Mówił o tym Prezes Jurek. Bardzo dobre tempo wzrostu w segmencie korporacyjnym. Segment detaliczny, który niestety stał pod wpływem zarówno czynników makroekonomicznych, jak i czynników rynkowych. Tutaj też nie oczekiwaliśmy. Myślę, ten drugie półrocze już pokazało ewidentnie, że segment detaliczny nie będzie charakteryzował się dynamikami, które byśmy sobie życzyli. Natomiast segment korporacyjny tutaj znacząco nadgonił nawet ponad nasze oczekiwania. Wysokie tempo wzrostu w kanałach cyfrowych. Mówił o tym Prezes Leszek. Nasze nowości, usprawnienia wprowadzane do aplikacji mobilnych oraz rekordowy wynik sprzedaży nowych kont, który odnotowaliśmy w drugim półroczy 2022 roku. W naszej ocenie odpowiedzialne zarządzanie ryzykiem. Odpowiedzialne zarządzanie kosztami operacyjnymi. Przygotowanie się banku na zdarzenia w roku 2023, czyli odpowiedni poziom w naszej ocenie zarówno rezerwy frankowej, jak i rezerwy na wakacje kredytowych i utrzymanie standardowego kosztu ryzyka na, w naszej ocenie rekordowo niskich poziomach. Mimo tej niesprzyjającej sytuacji makroekonomicznej. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo. Przechodzimy do sekcji pytań i odpowiedzi. Zacznę je zadawać, zacznę od kilku takich technicznych kwestii. Jest pytanie dotyczące naszego raportu segmentowego od Kamila Stolarskiego. Zwróciłbym uwagę, szczerze odpowiadam nie tylko tobie, Kamil. My mamy pewne zasady przyjęte, dotyczące klasyfikacji przychodów do poszczególnych segmentów i bardzo dużą rolę pełni wynik ALM-owy. To tłumaczy, dlaczego, jeżeli porównujemy rok 21 z 22, to należy zwrócić uwagę na bardzo duże zmiany poziomu stóp procentowych i to, że ten wynik akumulowany niejako w ALM-ie był negatywny, a teraz jest mocno pozytywny i to wpływa jakby, to rzutuje kosztem na poszczególne segmenty, więc zwróciłbym na to uwagę. To jest dość szczegółowo rozpisane w nocie segmentowej. Też chciałbym sprostować. Tu jest jedno pytanie dotyczące tego, że nasza marża odsetkowa rośnie kwartał do kwartału. Takie zdarzenie nie ma miejsca. Nasza marża odsetkowa, jeżeli porównamy, patrzymy na wpływ oczyszczony o efekt wakacji kredytowych, obniżyła się z poziomu 4.4% do poziomu 4.1%, czyli około 30 basis points. To jest zgodne z tym, co Paweł komunikował wcześniej. Poziomy marży odsetkowej w Q3 skorygowane o efekt wakacji były szczytowe, a teraz ma miejsce zdarzenie, o którym mówiliśmy, czyli stopniowe, jakby zamiana depozytów bardziej na depozyty terminowe z oferty bieżącej. Tutaj już przechodzę płynnie do pytań. W tej chwili jest to około poziom 25% depozytów, którzy nasi klienci trzymają na depozytach terminowych. W jakim tempie spodziewamy się dalszych zmian w kierunku depozytów terminowych? Tutaj szanowni państwo, w naszej ocenie, oferta depozytowa Banku jest wystarczająco konkurencyjna w stosunku do produktów oferowanych przez inne banki. Jeżeli przeanalizujecie państwo nasze sprawozdanie finansowe, dostrzeżecie na pewno wysoką płynność Banku i nasze decyzje co do produktów depozytowych, które w naszej ocenie znacząco będą determinowały poziom marży odsetkowej netto w roku 2023. Te decyzje będą podejmowane w oparciu o 2 czynniki. Pierwsze: w oparciu o oczywiście warunki rynkowe i to, co oferuje nasza konkurencja. Drugim, nie mniej ważnym czynnikiem, będzie sytuacja płynnościowa Banku i bieżące reagowanie na jej albo za wysokie, albo za niskie poziomy. My w roku 2023, mówił o tym Prezes Leszek, spodziewamy się 1 obniżki stóp procentowych i to na koniec 2023 roku. Więc w naszej ocenie, też przygotowując, sobie, projekcje, takie robocze na, rok 2023, my raczej przewidujemy, że marża odsetkowa netto będzie kształtowana, w głównej mierze właśnie przez ten średnio ważony, średnio ważone oprocentowanie, depozytów. Z jednej strony, kształtowane, bieżącym oprocentowaniem nominalnym, ale z drugiej strony to, o czym przed chwilą powiedział Marcin – zmianą struktury także tychże depozytów, co wynika tylko i wyłącznie z decyzji naszych klientów. Tu, jeżeli jesteśmy przy marży, to jest też pytanie dotyczące tego, czy repricing istniejącego portfela kredytowego do wyższych stóp procentowych już się zakończył. Czy tu jest możliwa jeszcze ewentualna dalsza poprawa w pierwszym kwartale z poziomu czwartego kwartału? Ja myślę, że to jest prosty komentarz. Wystarczy spojrzeć na poziomy stóp procentowych rynkowych. One już się od dłuższego czasu stabilizują, prawda? Kolejne pytanie. Zarząd rok temu rekomendował dywidendę w przedziale 50%-75%. My mówiliśmy o tym także. Jeszcze nie ma rekomendacji zarządu formalnej. Czekamy też na indywidualne zalecenie KNF. Tu jest takie pytanie, bym powiedział, podchwytliwe. Jakie argumenty przemawiają w tym roku za górną, a jakie za dolną częścią tego przedziału? Tak. Pytanie bardzo ciekawe. Proszę państwa, w roku 2023 mamy do spełnienia wymóg MREL. Tak jak wspomniałem, głównie chcemy go, będziemy go spełniali poprzez emisję odpowiednich produktów obligacyjnych, przeznaczonego do tego długu. Warunki rynkowe nie są proste. To obserwowaliśmy zarówno w poprzednim roku, jak i obserwujemy to w tym roku. Decyzje czy rekomendacje co do poziomu wypłaty dywidendy. Mamy jeszcze chwilę, żeby te rekomendacje przygotować. One, tu, przygotowując te rekomendacje, będziemy brali pod uwagę te właśnie główne czynniki, tak? Czyli bezpieczeństwo kapitałowe banku. Bezpieczeństwo spełnienia wymogów MREL, bo mamy już tylko niespełna 10 miesięcy na spełnienie tego wymogu. Wolą zarządu, niezmienną wolą zarządu, i tutaj nic się nie zmienia, jest wypłata dywidendy w roku 2023 w wysokości przewidzianej w strategii, czyli pomiędzy 50%-75%. Myślę, że na dzień dzisiejszy to tyle na pewno mogę państwu powiedzieć. Spore zainteresowanie budzi nasz silny wynik tradingowy w czwartym kwartale. Zwłaszcza ta część walutowa, która nie dotyczy jakby, no prowizji klientowskich. Te oczywiście księgujemy w wyniku prowizyjnym. Ja nie wiem, czy my tu chcemy chodzić głęboko w szczegóły. No, ja tylko zwrócę uwagę na to, że mieliśmy bardzo istotny odpis na ryzyko prawne portfela frankowego i że z tym wiążą się pewne, no dedesygnacje dotyczące czy hedgowania tego portfela, czy wreszcie traktowania go, w jakiej on jest walucie, prawda? I ja nie wiem, czy tutaj chcemy więcej jakby komentować w tym zakresie. Nie, nie. Jasne. Jest pytanie, ale myślę, że Paweł na nie już odpowiedział, mówiąc o wyniku prowizyjnym i o tej troszeczkę słabszej zachowaniu linii. No, nie pobieramy, tak jak mówił Paweł, tak? Części prowizji już od tych wysokich sald korporacyjnych. Stopy są już bardzo wysokie, to jest pytanie, które już jest odpowiedziane. Kolejna rzecz to. No, takie pytanie wolumenowe. Czego się spodziewamy w tym roku? Który segment będzie mocniejszy? Być może takie bardziej szczegółowe pytanie, że w naszym segmencie detalicznym rzeczywiście te spadki są troszeczkę mocniejsze niż rynku ewentualnie z czego to wynika? Może krótko. Jeśli chodzi o oczekiwania rynkowe, to tak jak patrzymy, to raczej one są na minus zarówno w segmencie detalicznym, jak i segmencie firm. U nas rzeczywiście segment detaliczny jest ta nowa sprzedaż jest trochę słabsza niż szczególnie w zakresie hipoteki. To wynika z kilku czynników. Walczymy nad tym, żebyśmy nasz proces hipoteczny uprościć. Też myślę, że to, co pokazaliśmy w ostatnim czasie, to to, że nie walczyliśmy ceną. To znaczy, że tak jak przez wiele miesięcy też konkurenci, ci liderzy rynku, takie banki o bardzo dużym rozmiarze i zajmujące nawet od nas większe, walczyły bardzo silnie ceną. W związku z tym myśmy podjęli decyzję, że z racji takiej, że mieliśmy bardzo dużo, duży przyrost, i też ten, szczególnie ten, istotny z punktu widzenia zadbania o płynność, to są te transakcje z właśnie z segmentu dużych korporacji, szczególnie ten, ta umowa z PGNiG-a, która wymagała podstawienia PLN 10 billion, no to myśmy podjęli decyzję, że nie będziemy jakoś istotnie walczyć w zakresie ceny na rynku hipotecznym. To myślę, że to było jakimś istotnym czynnikiem, który przesądziło, że ta dynamika była nieznacznie gorsza niż średnia rynkowa. W przyszłym roku oczekujemy, że powinniśmy rosnąć zgodnie z, właściwie te wyniki powinny być zgodne z rynkiem, niezależnie od tego, czy będą na plus, czy na minus. Raczej wolumenowo oczywiście będą na minus. Jeśli zaś chodzi o bankowość przedsiębiorstw, korporacji. Może Jerzy jeszcze coś doda. To tutaj mamy aspiracje do rośnięcia szybciej od rynku i jakby posiadania dodatnich wskaźników wolumenowych, mimo tego, że rynek będzie się kurczył. Jeśli mogę dodać. Widzimy spowolnienie w gospodarce. Może ono się troszkę bardziej ożywi pod koniec roku. Początek roku dla nas jeszcze jest stosunkowo niezły, dlatego że zamykamy transakcje, które były rozpoczęte w zeszłym roku, a nie były zamknięte w zeszłym roku, więc jeszcze je realizujemy. To spowolnienie czuć. Wywołane nie tylko naszą gospodarką, ale spowolnieniem w gospodarce światowej. Ono jest związane ze wzrostem stóp procentowych w strefie euro. Po drugiej stronie oceanu w Stanach Zjednoczonych. Co, jak gdyby, osłabia konsumpcja. To się znowu też przekłada na mniejsze zapotrzebowanie na zewnętrzne finansowanie przez firmy. My to na pewno będziemy odczuwać. Naszym celem jest co najmniej utrzymanie, a nawet zwiększenie zarówno naszych wolumenów, jak również wychodzenie z finansowaniem przedsięwzięć za granicę, podążając za naszymi firmami. Jak wspominałem wcześniej, to, co widzimy w tej chwili bardzo wyraźnie, to olbrzymie zainteresowanie coraz większej ilości Polskich firm. I to nie tylko firm z kapitałem zagranicznym, ale przede wszystkim z kapitałem Polskim, wychodzeniem ze swoją działalnością za granicę. Więc myślę, że ten trend będzie się kontynuował. On jest też spowodowany tym, że – jak państwo wiecie – z racji zerwanych łańcuchów w ostatnich dwóch, trzech latach spora część produkcji, szczególnie produkcji przemysłowej, jest przenoszona bliżej. Przenoszona jest do Europy. Polska na tym silnie korzysta, a to również wymaga finansowania. I my to widzimy po naszych klientach. Więc myślę, że tego typu przedsięwzięcia będą wymagały finansowania, pomimo wysokich stóp procentowych. I liczymy również na to, że będzie więcej finansowania zielonego. Widzimy olbrzymie zainteresowanie tym. To nie tylko jest związane z tym, że w ostatnich miesiącach, kwartałach ceny energii, ceny surowców były wysokie, ale również firmy chcą mieć zapewnione stabilne źródło energii. Widzimy olbrzymie zainteresowanie tymi projektami. Będziemy chcieli w tego typu projektach uczestniczyć. Generalnie perspektywy, szczególnie w tym obszarze dla mojego pionu dużych korporacji, ale też dla pionu małych, średnich i MID-ów, wydaje mi się, że są całkiem niezłe. Liczymy również na to, że pod koniec roku zaczniemy odczuwać na naszym rynku i w gospodarce zaczniemy odczuwać pieniądze europejskie. W ramach zarówno polityki spójności, bo tego typu projekty będą realizowane przez samorządy, przez sektor rządowy, ale również przez projekty, które będą finansowane w ramach KPO. Oczywiście przyjęcie przez Komisję Europejską KPO znacząco by ożywiło. Też proszę pamiętać, że rząd polski uruchomił prefinansowanie tych działań za pośrednictwem Grupy Polskiego Funduszu Rozwoju i my też to będziemy widzieli po naszych klientach, czy to korporacyjnych, czy to po klientach sektora publicznego, głównie samorządach. Dziękuję. Jest jeszcze kilka pytań, w takich trzech blokach tematycznych. Najpierw wakacje kredytowe. Po pierwsze, jaka była faktyczna partycypacja, jeżeli chodzi o udział w wolumenie na koniec roku i czy spodziewamy się jakby rozszerzenia tego programu? Były takie doniesienia medialne. Szanowni państwo! Tak jak wspominałem w czasie prezentacji. My zakładany poziom partycypacji na poziomie 85% na koniec roku obniżyliśmy do 76%. W naszej ocenie ten poziom 76% jest wystarczający, żeby pokryć koszt wakacji kredytowych w roku 2023. Nie podawaliśmy do tej pory tego faktycznego poziomu partycypacji. W naszej ocenie on może być mylący. Podajemy nasz poziom zakładanej partycypacji i myślę, że jest to na tyle wiarygodna informacja, żeby móc ją wykorzystać. My, przypomnę tylko, że my jesteśmy jedynym bankiem w całym sektorze, który na koniec roku rozwiązywał rezerwę na wakacje kredytowe, a nie ją dowiązywał. Tak jak robiły to inne banki. Jesteśmy znani z naszego konserwatywnego podejścia do tego typu ryzyk. pokazaliśmy zarówno tworząc rezerwy na wakacje kredytowe, jak i rezerwy na portfel kredytów walutowych, że bardzo ostrożnie podchodzimy, znaczy nie podchodzimy huraoptymistycznie, staramy się być, podchodzić się do naszych wycen w sposób jak najbardziej realny, jak najbardziej zbliżony do rzeczywistości. Wydaje nam się, że lepiej przygotować się. Taki jest po prostu charakter naszego banku. Lepiej przygotować się na nieco gorsze warunki, niż żyć w świadomości, że że sytuacja będzie będzie lepsza niż niż jest faktycznie. Jeszcze raz, podsumowując odpowiedź na to pytanie. W naszej ocenie poziom partycypacji przyjęty obecnie do kalkulacji rezerwy na poziomie 76% powinien być wystarczający do pokrycia kosztów wakacji kredytowych w 2023 roku. Jeszcze tylko dodam, że nie oczekujemy, że będzie kontynuacja w tym roku. Jest kilka pytań dotyczących naszej od listopada oferty dystrybucji obligacji oszczędnościowych. Jak nam idzie i jakie są perspektywy na rok 2023? W tym roku uruchomiliśmy sprzedaż obligacji w naszych oddziałach, co było naturalne, że znacząco zwiększy wolumeny sprzedaży. W roku 2022 tam sprzedaż była na poziomie ponad PLN 600 million. W tej chwili mamy sprzedaż na poziomie PLN 1.4 billion. Obserwujemy nadal zainteresowanie klientów oferowanymi obligacjami. Ja nie chciałbym się tutaj specjalnie pokusić o prognozy. Czy ta dynamika się utrzyma, czy ona będzie rosła, czy ona będzie malała. No trudno jest mi tutaj powiedzieć. Chcę podkreślić, że te efekty sprzedaży, które osiągamy, one są to są poziomy zadowalające. Mamy nadzieję, że ta dynamika przynajmniej się utrzyma, że ona nie będzie malała. Trudno tutaj mówić o tym, żebyśmy oczekiwali jakiegoś znaczącego wzrostu dynamiki sprzedaży tego produktu. Tak. Proszę też pamiętać, że jest to element też popularyzacji naszej aplikacji mobilnej, która uważamy, że jest świetna i chcemy, żeby ta wiedza była szeroko obecna też na rynku. Jesteśmy jedynym bankiem, który oferuje możliwość nabycia w aplikacji mobilnej. Jest też kilka pytań dotyczących kredytów frankowych. Ponieważ rynek zauważył naszą taką, powiedzmy, inną narrację wokół tego portfela. Mówimy nie tylko o portfelu aktywnych umów, ale też tych, które były spłacane w ciągu ostatnich 10 lat, prawda? Pierwsze pytanie jest takie: czy spodziewamy się, że ci klienci, którzy już w zasadzie zamknęli temat, czy mogą wrócić z jakimiś roszczeniami? Jest bardzo szczegółowe pytanie, czy my w naszych modelach tworzenia rezerw zakładamy wynagrodzenie za kapitał po opinii rzecznika, która szła w przeciwnym kierunku, prawda? Że banki nie powinny pobierać tego wynagrodzenia. No czy w związku z tym jeszcze będziemy tworzyli więcej rezerw? Ja myślę, że na to pytanie Paweł już odpowiedział mówiąc, że czujemy się bezpiecznie na koniec roku. Może te 2 szczegółowe. Mamy analizy naprawdę wieloscenariuszowe. Od modeli optymistycznych do modele najbardziej skrajne. Ta kwota rezerwy, którą mamy zaplanowaną, ona w naszej ocenie, zgodnie z naszym dzisiejszym stanem wiedzy. Powiem tylko tyle. Ta kwota rezerwy, ona, wyroku TSUE jeszcze nie ma. Jest stanowisko rzecznika TSUE. My spodziewaliśmy się, w jakim kierunku to orzeczenie pójdzie. W naszych modelach, parametry wynagrodzenia z kapitału, braku wynagrodzenia z kapitału, konieczność zapłaty klientom. Spłaconym, niespłaconym, spłaconym do 10 lat, spłaconym ponad 10 lat. Wszystkie te elementy zawierają się z odpowiednimi wagami prawdopodobieństwa w naszym modelu. Jeszcze raz podkreślę, analizując różne scenariusze, dochodzimy do wniosku, doszliśmy do wniosku jako zarząd, że dzisiejszy poziom rezerwy na poziomie, dzisiejsza wysokość rezerwy na poziomie PLN 2.1 billion to jest najbardziej optymalna wysokość tej rezerwy, żebyśmy mogli zamknąć temat kredytów frankowych w sposób ostateczny w naszym banku. Mielibyśmy do czynienia z jakimiś zdarzeniami nadzwyczajnymi. Nie wykluczamy. Musimy być przygotowani również na takie scenariusze. Mogę tylko powiedzieć, że projektując plan finansowy na rok 2023 też mamy analizę wieloscenariuszową co do portfela kredytów frankowych. Wysokość dzisiejsza daje nam poczucie bezpieczeństwa, poczucie pewności, że po pierwsze będziemy mogli zaoferować w naszej ocenie dobry program ugód. Z drugiej strony nasi klienci. Zarówno ci, którzy mają kredyt pracujący, jak i ci, którzy mają kredyt spłacony. My zakładamy, że i jedna, i druga grupa naszych klientów, z takim roszczeniem będzie się do naszego Banku zwracała, a my będziemy z tego przygotowanego odpisu w stanie sfinansować to ostateczne rozliczenie i to ostateczne rozwiązanie problemu kredytów frankowych w naszym Banku. Jest jeszcze pytanie o perspektywy kosztów operacyjnych w 2023 roku. Oczywiście pomijając koszty regulacyjne. Tak. Szanowni państwo, no rok 2023, w obszarze kosztów operacyjnych, na pewno nie będziemy mogli pochwalić się tak niskimi dynamikami, jak w roku 2022. Odczyt inflacji grudniowej był na poziomie 16.6%. Rozpoczynamy jeszcze w marcu rozmowy ze stroną społeczną, ze związkami zawodowymi pracującymi w banku. Jeśli chodzi o podwyżki wynagrodzeń w roku 2023. Drugi ważny czynnik, który częściowo wpłynął na wyniki banku poprzez wyższe koszty operacyjne już w czwartym kwartale, czyli ceny energii elektrycznej i energii cieplnej. One są już znane. My tą energię mamy zakontraktowaną. Wiecie państwo doskonale, że, no, my nie możemy w żaden sposób skorzystać z tych niższych cen energii, które zostały przez energetykę zaoferowane mikroprzedsiębiorstwom czy gospodarstwom domowym. My płacimy za energię po prostu rynkową cenę. Też przewidujemy tutaj, że wzrost kosztów operacyjnych w roku 2022, w roku 2023, przepraszam. On będzie dwucyfrowy, to tutaj nie ma się, myślę, co oszukiwać. Natomiast nasze działania szczególnie w zakresie tych najbardziej wrażliwych kosztów osobowych. One, to tutaj, nasze działania idą w kierunku niezwiększania zatrudnienia banku, optymalizacji wykorzystania naszych pracowników. Tu myślę dobry przykład jest w związku ze wzrostem akcji kredytowej, zarówno pod względem wolumenowym, jak i wartościowym w pionach bankowości przedsiębiorstw i bankowości korporacyjnej. Tego znaczącego osłabienia sprzedaży w pionie detalicznym. My tutaj jesteśmy w stanie wesprzeć piony pracownicze. Przepraszam. Wesprzeć piony bankowości przedsiębiorstw tymi pracownikami, którzy do tej pory angażowali się w te działania operacyjne w pionie bankowości detalicznej. Nie zakładamy w roku 2023 zwiększania wynagrodzenia w banku. Tutaj ta struktura kosztów osobowych i kosztów outsourcingu. Tutaj będziemy tę strukturę nadal optymalizować. Podsumowując. Rok 2023. Te dynamiki będą dwucyfrowe. One będą już zbliżone do poziomów inflacji. Natomiast my jako zarząd robimy wszystko, aby te dynamiki były jak najniższe z możliwych. To wyczerpuje listę pytań. Dziękujemy bardzo. Nasze wyniki, 13 godzin już są w domenie publicznej, ale są bardzo obszerne, bo to sprawozdanie roczne i sprawozdanie również ESG, więc zachęcamy do lektury. Pojawią się jakieś pytania, zapraszamy do kontaktu i, no i widzimy się na konferencjach inwestorskich. Dziękujemy serdecznie. Dziękujemy bardzo. Dziękuję bardzo. Dziękuję bardzo.